Cơ quan điều tra thuộc Bộ Công an vừa hoàn tất kết luận điều tra, đề nghị truy tố ông Hoàng Văn Thắng, cựu Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, về tội Nhận hối lộ. Ông Thắng bị cáo buộc đã nhận 200.000 USD để tạo điều kiện cho doanh nghiệp trúng nhiều gói thầu xây dựng lớn, gây thiệt hại nghiêm trọng cho tài sản Nhà nước.
Vụ án được đánh giá là đặc biệt nghiêm trọng, liên quan đến nhiều cán bộ quản lý, nhiều dự án đầu tư công và số tiền thiệt hại lên tới hàng trăm tỷ đồng.
Diễn biến chính của vụ án theo kết luận điều tra
Theo kết luận điều tra, ông Hoàng Văn Thắng từng công tác tại Viện Khoa học Thủy lợi trước khi giữ nhiều chức vụ quan trọng tại Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn. Từ năm 2010, ông được bổ nhiệm làm Thứ trưởng và nghỉ hưu vào đầu năm 2019.
Trong thời gian giữ chức vụ lãnh đạo, ông Thắng bị cáo buộc đã nhận tiền của doanh nghiệp để can thiệp, tạo điều kiện thuận lợi trong hoạt động đấu thầu, đặc biệt liên quan đến các dự án thủy lợi quy mô lớn.
Cùng vụ án, ông Nguyễn Văn Dân, cựu Giám đốc Công ty Hoàng Dân, bị xác định là người cầm đầu, cấu kết với nhiều cá nhân trong cơ quan quản lý nhà nước để “mở đường” trúng thầu. Ông Dân bị đề nghị truy tố về nhiều tội danh, gồm đưa hối lộ, vi phạm quy định về đấu thầu và vi phạm quy định về kế toán.
Cơ quan điều tra xác định nhóm bị can đã thực hiện hàng loạt hành vi sai phạm tại 5 gói thầu thuộc 4 dự án, gây thiệt hại cho tài sản Nhà nước gần 252 tỷ đồng. Ngoài ra, các hành vi mua bán hóa đơn khống còn gây thất thoát ngân sách Nhà nước về thuế gần 100 tỷ đồng.
Hành vi nhận tiền “lót tay” bị xem xét như thế nào về mặt pháp lý?
1. Dấu hiệu cấu thành tội nhận hối lộ
Theo pháp luật hình sự, tội nhận hối lộ được xác định khi người có chức vụ, quyền hạn nhận tiền hoặc lợi ích vật chất để làm hoặc không làm một việc vì lợi ích của người đưa hối lộ.
Trong vụ việc này, hành vi bị cáo buộc bao gồm:
Nhận tiền trực tiếp từ doanh nghiệp
Can thiệp vào quá trình chỉ đạo, quản lý đấu thầu
Tạo điều kiện để doanh nghiệp trúng thầu trái quy định
Việc nhận tiền nhiều lần, với tổng số tiền lớn, được xem là tình tiết đặc biệt nghiêm trọng.
2. Trách nhiệm hình sự không chấm dứt dù đã nghỉ hưu
Một điểm đáng chú ý là ông Thắng đã nghỉ hưu nhiều năm, tuy nhiên vẫn bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Theo quy định pháp luật, người có chức vụ, quyền hạn khi thực hiện hành vi phạm tội trong thời gian đương chức vẫn phải chịu trách nhiệm, kể cả khi đã nghỉ công tác.
Điều này thể hiện nguyên tắc không có “vùng cấm” trong xử lý tội phạm tham nhũng.
3. Mối liên hệ giữa nhận hối lộ và vi phạm đấu thầu
Trong các vụ án tương tự, tội nhận hối lộ thường không tồn tại độc lập, mà gắn liền với:
Vi phạm quy định về đấu thầu
Lợi dụng chức vụ, quyền hạn
Cố ý làm trái trong quản lý đầu tư công
Việc thông đồng, cung cấp hồ sơ thầu trước thời điểm phát hành, chuyển nhượng thầu trái phép là những hành vi làm mất tính công bằng, minh bạch của hoạt động đấu thầu, gây thiệt hại lớn cho Nhà nước.
Bài học pháp lý từ vụ án
Từ vụ việc này có thể rút ra một số bài học quan trọng:
Cán bộ, công chức có chức vụ cao càng phải tuân thủ nghiêm nguyên tắc liêm chính
Doanh nghiệp đưa hối lộ cũng phải chịu trách nhiệm hình sự tương ứng
Hoạt động đấu thầu công cần được giám sát chặt chẽ, minh bạch
Việc “chạy dự án”, “đi cửa sau” có thể dẫn đến hậu quả pháp lý rất nghiêm trọng
Kết luận
Vụ án cựu Thứ trưởng bị cáo buộc nhận 200.000 USD để tiếp tay cho doanh nghiệp trúng thầu là minh chứng rõ ràng cho việc xử lý nghiêm các hành vi tham nhũng, vi phạm đấu thầu. Không chỉ gây thiệt hại lớn về kinh tế, những hành vi này còn làm suy giảm niềm tin của xã hội vào hoạt động quản lý nhà nước.
Việc điều tra, truy tố và xét xử nghiêm minh các vụ án như trên có ý nghĩa quan trọng trong công tác phòng, chống tham nhũng và bảo vệ tài sản công.
