1. Diễn biến vụ việc
Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP HCM vừa khởi tố, bắt tạm giam Huỳnh Văn Lam (29 tuổi) và Nguyễn Thị Thu Hà (30 tuổi) để điều tra về hành vi tham ô tài sản xảy ra tại một doanh nghiệp có trụ sở trên địa bàn TP Thủ Đức.
Theo kết quả điều tra ban đầu, trong thời gian từ tháng 6/2022 đến cuối tháng 2/2024, Lam – nhân viên phụ trách quản lý và thu hồi công nợ – đã lợi dụng quyền hạn được giao trong việc thao tác hệ thống phần mềm kế toán của công ty. Hà là nhân viên kế toán, có nhiệm vụ hạch toán và theo dõi dòng tiền.
Hai người bị cáo buộc đã câu kết can thiệp phần mềm kế toán, không nộp tiền thu hồi công nợ vào tài khoản doanh nghiệp mà sử dụng cho mục đích cá nhân. Để che giấu hành vi trong thời gian dài, Lam đã lập các bút toán khống, làm sai lệch số liệu kế toán nhằm qua mặt bộ phận kiểm soát nội bộ.
Cơ quan điều tra xác định tổng số tiền bị chiếm đoạt gần 18 tỷ đồng. Hiện vụ án đang được tiếp tục mở rộng, đồng thời áp dụng các biện pháp để thu hồi tài sản bị thất thoát.
2. Hành vi trên cấu thành tội gì theo pháp luật hình sự?
Từ góc độ pháp lý, hành vi của các bị can có dấu hiệu tội Tham ô tài sản theo quy định của Bộ luật Hình sự.
Tội tham ô tài sản xảy ra khi người có chức vụ, quyền hạn lợi dụng vị trí công tác được giao để chiếm đoạt tài sản mà mình có trách nhiệm quản lý. Trong vụ việc này:
Lam và Hà là nhân viên của doanh nghiệp
Được giao quản lý, thu hồi và hạch toán tiền
Đã lợi dụng quyền truy cập hệ thống kế toán
Thực hiện hành vi chiếm đoạt có tổ chức và che giấu tinh vi
👉 Do đó, hành vi không chỉ là chiếm đoạt tài sản thông thường mà đáp ứng đầy đủ dấu hiệu của tội tham ô.
3. Can thiệp phần mềm kế toán có làm tăng trách nhiệm hình sự không?
Câu trả lời là CÓ.
Việc:
Lập bút toán khống
Can thiệp dữ liệu kế toán
Kéo dài hành vi phạm tội trong thời gian dài
được xem là thủ đoạn tinh vi, có tổ chức và có tính chất che giấu hành vi phạm tội. Đây là tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự, ảnh hưởng trực tiếp đến mức hình phạt mà Tòa án sẽ xem xét khi xét xử.
4. Mức hình phạt có thể áp dụng
Với số tiền chiếm đoạt gần 18 tỷ đồng, đây là giá trị đặc biệt lớn. Người phạm tội có thể đối mặt với:
Hình phạt tù nhiều năm, thậm chí tù chung thân
Buộc bồi thường toàn bộ thiệt hại
Có thể bị cấm đảm nhiệm chức vụ, công việc liên quan đến tài chính – kế toán
Mức hình phạt cụ thể sẽ phụ thuộc vào:
Vai trò của từng bị can
Mức độ chiếm đoạt
Việc khắc phục hậu quả
Các tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ khác
5. Bài học pháp lý cho doanh nghiệp và người lao động
Vụ việc là lời cảnh báo rõ ràng cho cả doanh nghiệp và người lao động:
Doanh nghiệp cần tăng cường kiểm soát nội bộ, phân quyền rõ ràng trong hệ thống phần mềm kế toán
Người lao động không nên nghĩ rằng can thiệp phần mềm là khó bị phát hiện
Hành vi chiếm đoạt tài sản bằng thủ đoạn công nghệ vẫn bị xử lý nghiêm khắc theo pháp luật hình sự
