Trong thực tiễn pháp lý tại Việt Nam, vi bằng là một thuật ngữ được nhắc đến khá thường xuyên, đặc biệt trong các giao dịch dân sự, nhà đất, cho vay, mua bán hoặc các tranh chấp có nguy cơ phát sinh. Tuy nhiên, không phải ai cũng hiểu đúng vi bằng là gì, cũng như giá trị pháp lý của vi bằng đến đâu.
Vi bằng là gì?
Vi bằng là văn bản do Thừa phát lại lập, nhằm ghi nhận một cách khách quan, trung thực những sự kiện, hành vi xảy ra trong thực tế theo yêu cầu của cá nhân hoặc tổ chức.
Nội dung của vi bằng thường bao gồm:
Thời gian, địa điểm xảy ra sự kiện
Hành vi cụ thể được ghi nhận
Hình ảnh, video, tài liệu kèm theo (nếu có)
Thông tin của người yêu cầu lập vi bằng
Vi bằng không phải là văn bản xác nhận tính hợp pháp của giao dịch, mà chỉ ghi nhận sự kiện, hành vi thực tế đã xảy ra.
Ai có thẩm quyền lập vi bằng?
Chỉ Thừa phát lại đang hành nghề hợp pháp tại Văn phòng Thừa phát lại mới có quyền lập vi bằng. Cá nhân, công ty, văn phòng luật sư hoặc công chứng viên không có thẩm quyền lập vi bằng.
Sau khi lập xong, vi bằng phải được đăng ký tại Sở Tư pháp thì mới có giá trị sử dụng hợp pháp.
Giá trị pháp lý của vi bằng
Theo quy định pháp luật, vi bằng có các giá trị pháp lý sau:
Là nguồn chứng cứ để Tòa án xem xét khi giải quyết vụ việc dân sự, hành chính
Là căn cứ để các cơ quan nhà nước có thẩm quyền tham khảo trong quá trình giải quyết tranh chấp
Giúp chứng minh sự kiện, hành vi đã xảy ra tại một thời điểm nhất định
Tuy nhiên, cần lưu ý rằng:
Vi bằng không thay thế hợp đồng công chứng
Vi bằng không làm phát sinh, thay đổi hay chấm dứt quyền và nghĩa vụ dân sự
Vi bằng không xác nhận quyền sở hữu tài sản
Những trường hợp thường lập vi bằng
Trong thực tế, vi bằng thường được sử dụng trong các trường hợp sau:
Ghi nhận việc giao tiền, đặt cọc
Ghi nhận hiện trạng nhà đất, công trình
Ghi nhận việc mua bán, bàn giao tài sản
Ghi nhận hành vi vi phạm hợp đồng
Ghi nhận nội dung đăng tải trên website, mạng xã hội
Việc lập vi bằng giúp hạn chế rủi ro pháp lý và bảo vệ quyền lợi của các bên khi xảy ra tranh chấp.
Những trường hợp không được lập vi bằng
Pháp luật cũng quy định rõ những trường hợp không được phép lập vi bằng, bao gồm:
Các sự kiện, hành vi vi phạm pháp luật
Giao dịch liên quan đến chuyển nhượng quyền sử dụng đất không đủ điều kiện
Các trường hợp thuộc thẩm quyền công chứng, chứng thực
Ghi nhận sự kiện xâm phạm đời sống riêng tư, bí mật cá nhân
Nếu vi bằng được lập trái quy định, thì có thể không được Tòa án chấp nhận.
Có nên lập vi bằng không?
Trong nhiều trường hợp, việc lập vi bằng là rất cần thiết, đặc biệt khi:
Giao dịch có rủi ro cao
Các bên không hoàn toàn tin tưởng nhau
Cần chứng cứ rõ ràng để phòng ngừa tranh chấp
Tuy nhiên, trước khi lập vi bằng, người dân nên được tư vấn pháp lý để lựa chọn hình thức phù hợp, tránh hiểu nhầm giá trị của vi bằng.
