Trong đời sống, việc vay tiền rồi không có khả năng trả đúng hạn xảy ra khá phổ biến. Điều này khiến nhiều người lo lắng: vay tiền không trả có bị đi tù không? có bị xử lý hình sự không?
Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ khi nào vay tiền không trả chỉ là tranh chấp dân sự và khi nào có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự.
1. Vay tiền không trả có bị đi tù không?
Câu trả lời là: không phải lúc nào cũng bị đi tù.
Theo pháp luật Việt Nam, vay tiền không trả trước hết là quan hệ dân sự. Người vay có nghĩa vụ trả nợ theo thỏa thuận, nhưng việc không trả nợ đúng hạn không đương nhiên là tội phạm.
Chỉ trong một số trường hợp nhất định, hành vi này mới bị xử lý hình sự.
2. Trường hợp vay tiền không trả chỉ bị xử lý dân sự
Người vay không bị đi tù nếu:
Vay tiền hợp pháp, không có hành vi gian dối
Do khó khăn tài chính, mất khả năng thanh toán
Không bỏ trốn, không tẩu tán tài sản
Vẫn hợp tác, thiện chí trả nợ
Trong trường hợp này, bên cho vay có quyền:
Khởi kiện ra Tòa án
Yêu cầu trả nợ gốc, lãi và bồi thường thiệt hại (nếu có)
Đây là tranh chấp dân sự, không phải vụ án hình sự.
3. Khi nào vay tiền không trả có thể bị truy cứu hình sự?
Người vay có thể bị xử lý hình sự nếu có dấu hiệu chiếm đoạt tài sản, chẳng hạn như:
Vay tiền ngay từ đầu đã có ý định không trả
Dùng thủ đoạn gian dối để vay tiền
Vay xong thì bỏ trốn nhằm trốn tránh nghĩa vụ trả nợ
Có khả năng trả nhưng cố tình không trả
Sử dụng tiền vay vào mục đích bất hợp pháp dẫn đến không còn khả năng trả nợ
Những hành vi này có thể bị xem xét về tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản hoặc tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản, tùy từng trường hợp cụ thể.
4. Phân biệt vay tiền không trả và hành vi phạm tội
Điểm mấu chốt để phân biệt là ý chí và hành vi của người vay:
Nếu chỉ là làm ăn thua lỗ, mất khả năng trả nợ → dân sự
Nếu có gian dối, bỏ trốn, chiếm đoạt → có thể là hình sự
Cơ quan tiến hành tố tụng sẽ căn cứ vào:
Thỏa thuận vay tiền
Lời khai của các bên
Chứng cứ về việc sử dụng tiền
Hành vi sau khi đến hạn trả nợ
5. Vay tiền không trả có bị phạt tù ngay không?
Không phải cứ vay tiền không trả là bị đi tù ngay. Trong nhiều trường hợp:
Người vay có thể bị yêu cầu khắc phục hậu quả
Bồi thường, trả lại tiền chiếm đoạt
Chỉ bị xử lý hình sự khi đủ yếu tố cấu thành tội phạm
Vì vậy, việc hợp tác, thiện chí trả nợ là yếu tố rất quan trọng để tránh rủi ro pháp lý.
6. Nên làm gì khi không có khả năng trả nợ?
Nếu rơi vào tình trạng không thể trả nợ đúng hạn, người vay nên:
Chủ động trao đổi với bên cho vay
Thỏa thuận gia hạn thời gian trả nợ
Không bỏ trốn, không né tránh
Giữ lại chứng cứ về việc thiện chí trả nợ
Những hành động này giúp giảm nguy cơ bị hiểu nhầm là cố tình chiếm đoạt tài sản.
7. Kết luận
👉 Vay tiền không trả không đương nhiên bị đi tù
👉 Phần lớn là tranh chấp dân sự
👉 Chỉ bị xử lý hình sự khi có hành vi chiếm đoạt, gian dối hoặc bỏ trốn
Hiểu đúng quy định pháp luật sẽ giúp bạn bảo vệ quyền lợi của mình và tránh những rủi ro không đáng có.
