1️⃣ Tự vệ chính đáng là gì?
Tự vệ chính đáng là hành vi chống trả lại một cách cần thiết người đang xâm phạm trái pháp luật đến:
Tính mạng
Sức khỏe
Tài sản
Quyền, lợi ích hợp pháp của mình hoặc của người khác
Theo Điều 22 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi 2017):
Người thực hiện hành vi phòng vệ chính đáng không phải chịu trách nhiệm hình sự.
👉 Hiểu đơn giản: đánh trả để tự bảo vệ mình (hoặc người khác) trong tình huống nguy hiểm thực sự thì không phạm tội.
2️⃣ Điều kiện để được coi là tự vệ chính đáng
Muốn không bị truy cứu trách nhiệm hình sự, hành vi tự vệ phải đáp ứng đủ các điều kiện sau:
✔️ (1) Có hành vi xâm phạm trái pháp luật đang xảy ra
Đối phương đang tấn công hoặc chuẩn bị tấn công
Có nguy cơ thực tế, trực tiếp, không phải suy đoán
📌 Ví dụ:
Bị cầm dao đe dọa, lao tới
Bị đánh, bóp cổ, kéo vào nơi vắng
❌ Không đủ điều kiện nếu:
Chỉ bị chửi bới, đe dọa bằng lời nói
Mâu thuẫn đã kết thúc
✔️ (2) Mục đích là để tự vệ, không phải trả thù
Đánh để ngăn chặn hành vi nguy hiểm
Đánh để thoát thân, bảo vệ an toàn
❌ Không được coi là tự vệ nếu:
Đánh vì tức giận
Đánh để “dằn mặt”, trả đũa
✔️ (3) Mức độ chống trả là cần thiết, tương xứng
Chỉ dùng lực vừa đủ để ngăn chặn nguy hiểm
Dừng lại khi đối phương không còn khả năng tấn công
📌 Ví dụ hợp pháp:
Đẩy ngã kẻ cầm dao rồi bỏ chạy
Đánh một vài cái để thoát thân
📌 Ví dụ dễ bị xử lý:
Đối phương bỏ chạy nhưng vẫn đuổi theo đánh
Đối phương đã ngã, không còn khả năng chống cự nhưng tiếp tục gây thương tích nặng
3️⃣ Khi nào tự vệ KHÔNG bị truy cứu trách nhiệm hình sự?
Bạn không bị truy cứu trách nhiệm hình sự khi:
✅ Có hành vi tấn công trái pháp luật đang diễn ra
✅ Không còn cách nào khác ngoài việc chống trả
✅ Hành vi chống trả nhằm tự vệ, không vượt quá mức cần thiết
📌 Ví dụ điển hình:
Bị cướp dùng dao → chống trả gây thương tích → không phạm tội
Bị bóp cổ → phản kháng làm đối phương bị thương → không bị xử lý hình sự
4️⃣ Khi nào vẫn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự?
❌ Vượt quá giới hạn tự vệ chính đáng, như:
Gây thương tích nghiêm trọng không cần thiết
Tiếp tục tấn công khi nguy hiểm đã chấm dứt
❌ Không có nguy cơ thực tế
Chỉ nghe đe dọa
Chưa có hành vi xâm phạm cụ thể
❌ Chủ động tấn công trước
Đánh trước vì lo sợ mơ hồ
Đánh do mâu thuẫn cá nhân
👉 Trường hợp này có thể bị xử lý về tội cố ý gây thương tích hoặc tội danh khác tùy hậu quả.
⚠️ Kết luận ngắn gọn
Tự vệ chính đáng là quyền hợp pháp.
Nhưng chỉ được bảo vệ khi hành vi chống trả là cần thiết – đúng lúc – đúng mức.
Vượt quá giới hạn tự vệ vẫn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự.
Nếu bạn muốn, tôi có thể:
Viết bản Pillar SEO 1.500–2.000 chữ về tự vệ chính đáng
Hoặc mở rộng các tình huống cụ thể: ngoài đường, trong gia đình, bị đe dọa bằng dao/súng
Hoặc chuẩn hóa thành bài đăng LuatPro (kèm thẻ, slug, meta description)
Bạn chỉ cần nói làm theo hướng nào.
