Khởi kiện dân sự là gì?
Khởi kiện dân sự là việc cá nhân, tổ chức hoặc cơ quan nộp đơn yêu cầu Tòa án có thẩm quyền giải quyết tranh chấp dân sự nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình khi quyền đó bị xâm phạm hoặc có tranh chấp phát sinh.
Để vụ việc được Tòa án thụ lý và giải quyết, người khởi kiện phải thực hiện đúng thủ tục khởi kiện dân sự theo quy định pháp luật.
Thủ tục khởi kiện dân sự gồm những bước nào?
1. Chuẩn bị hồ sơ khởi kiện dân sự
Hồ sơ khởi kiện dân sự thông thường bao gồm:
Đơn khởi kiện theo đúng hình thức pháp luật quy định
Giấy tờ tùy thân của người khởi kiện (CMND/CCCD, đăng ký kinh doanh đối với tổ chức)
Tài liệu, chứng cứ chứng minh quyền và lợi ích bị xâm phạm
Các giấy tờ liên quan đến tranh chấp (hợp đồng, biên nhận, văn bản thỏa thuận…)
Việc chuẩn bị đầy đủ hồ sơ giúp tránh bị Tòa án yêu cầu bổ sung hoặc trả lại đơn.
2. Nộp đơn khởi kiện đến Tòa án có thẩm quyền
Người khởi kiện có thể nộp đơn bằng các hình thức:
Nộp trực tiếp tại Tòa án
Gửi qua đường bưu chính
Nộp trực tuyến theo quy định (nếu có)
Đơn khởi kiện phải được gửi đến đúng Tòa án có thẩm quyền theo loại tranh chấp, cấp xét xử và địa bàn.
3. Tòa án xem xét và thụ lý vụ án
Sau khi nhận đơn, Tòa án sẽ:
Kiểm tra tính hợp lệ của đơn khởi kiện
Thông báo sửa đổi, bổ sung nếu hồ sơ chưa đầy đủ
Ra thông báo nộp tiền tạm ứng án phí nếu đủ điều kiện thụ lý
Khi người khởi kiện hoàn thành nghĩa vụ tạm ứng án phí, Tòa án sẽ ra quyết định thụ lý vụ án.
4. Giai đoạn chuẩn bị xét xử và hòa giải
Sau khi thụ lý, Tòa án tiến hành:
Thu thập chứng cứ
Lấy lời khai các bên
Tổ chức phiên hòa giải giữa các đương sự
Nếu hòa giải thành và được Tòa án công nhận, vụ án kết thúc.
Nếu hòa giải không thành, vụ án sẽ được đưa ra xét xử.
5. Mở phiên tòa xét xử vụ án dân sự
Tòa án tiến hành:
Xét xử sơ thẩm vụ án
Ra bản án hoặc quyết định giải quyết tranh chấp
Trong trường hợp không đồng ý với bản án sơ thẩm, các bên có quyền kháng cáo theo quy định pháp luật.
Lưu ý khi thực hiện thủ tục khởi kiện dân sự
Phải còn thời hiệu khởi kiện
Chuẩn bị chứng cứ càng đầy đủ, rõ ràng càng có lợi
Xác định đúng thẩm quyền của Tòa án trước khi nộp đơn
Có thể nhờ luật sư tư vấn để hạn chế rủi ro pháp lý
Kết luận
Thủ tục khởi kiện dân sự là trình tự pháp lý bắt buộc để Tòa án xem xét và giải quyết các tranh chấp dân sự. Việc nắm rõ từng bước trong thủ tục khởi kiện giúp người khởi kiện bảo vệ quyền lợi hợp pháp, tiết kiệm thời gian và tránh sai sót không cần thiết.
