Trong tố tụng hình sự, tạm giữ là biện pháp ngăn chặn được áp dụng trong giai đoạn đầu nhằm kiểm tra, xác minh hành vi phạm tội của người bị bắt. Việc tạm giữ phải tuân thủ thời hạn chặt chẽ, nếu vượt quá sẽ bị xem là vi phạm pháp luật.
1. Tạm giữ là gì?
Tạm giữ là việc cơ quan có thẩm quyền giữ người trong một thời gian ngắn để:
Xác minh nhân thân
Làm rõ hành vi có dấu hiệu tội phạm
Quyết định việc khởi tố bị can hoặc áp dụng biện pháp ngăn chặn khác
Tạm giữ không đồng nghĩa với tạm giam, và chỉ được áp dụng trong những trường hợp luật định.
2. Thời hạn tạm giữ ban đầu
Thời hạn tạm giữ người bị bắt không quá 03 ngày, kể từ thời điểm:
Bắt người quả tang
Bắt người theo quyết định truy nã
Người tự thú hoặc đầu thú bị tạm giữ
Trong thời gian này, cơ quan tiến hành tố tụng phải làm rõ căn cứ pháp lý để tiếp tục xử lý.
3. Gia hạn thời hạn tạm giữ
Trong trường hợp cần thiết, thời hạn tạm giữ có thể được gia hạn, nhưng phải đúng trình tự pháp luật.
Cụ thể:
Gia hạn lần thứ nhất: không quá 03 ngày
Gia hạn lần thứ hai: không quá 03 ngày
Như vậy, tổng thời gian tạm giữ tối đa là 09 ngày.
Việc gia hạn phải có:
Quyết định bằng văn bản
Phê chuẩn của cơ quan có thẩm quyền
Lý do rõ ràng, hợp pháp
4. Hết thời hạn tạm giữ thì xử lý thế nào?
Khi hết thời hạn tạm giữ, cơ quan chức năng bắt buộc phải ra một trong các quyết định sau:
Trả tự do cho người bị tạm giữ
Khởi tố bị can và áp dụng biện pháp tạm giam
Áp dụng biện pháp ngăn chặn khác theo quy định
Việc tiếp tục giữ người khi đã hết thời hạn tạm giữ là trái pháp luật.
5. Quyền của người bị tạm giữ và gia đình
Trong thời gian tạm giữ, người bị giữ và gia đình có quyền:
Được thông báo về việc tạm giữ
Biết rõ thời hạn tạm giữ
Nhờ luật sư bảo vệ quyền lợi
Khiếu nại nếu việc tạm giữ hoặc gia hạn trái quy định
Việc hiểu rõ thời hạn tạm giữ giúp người dân chủ động bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình.
