Khi một người bị bắt, dù với bất kỳ lý do nào, họ vẫn được pháp luật bảo đảm các quyền cơ bản nhằm tránh oan sai, lạm quyền và bảo vệ nhân phẩm con người. Việc hiểu rõ quyền của người bị bắt theo quy định pháp luật là rất quan trọng, không chỉ đối với người bị bắt mà cả người thân của họ.
1. Quyền được biết lý do bị bắt
Người bị bắt có quyền:
Được thông báo rõ lý do bị bắt
Được biết hành vi bị cho là vi phạm pháp luật
Được giải thích về căn cứ pháp lý của việc bắt giữ
Việc bắt người mà không nêu rõ lý do hoặc không có căn cứ hợp pháp là hành vi trái pháp luật.
2. Quyền được lập biên bản khi bị bắt
Khi tiến hành bắt người, cơ quan có thẩm quyền phải:
Lập biên bản bắt người
Ghi rõ thời gian, địa điểm, lý do bắt
Có chữ ký của người bị bắt và người làm chứng (nếu có)
Người bị bắt có quyền đọc biên bản và yêu cầu sửa nội dung không đúng sự thật trước khi ký.
3. Quyền được thông báo cho gia đình và người thân
Người bị bắt có quyền:
Yêu cầu thông báo cho gia đình, người thân
Trường hợp là người chưa thành niên, phải thông báo cho:
Cha mẹ
Người giám hộ hợp pháp
Đây là quyền quan trọng nhằm đảm bảo người bị bắt không bị cô lập hoàn toàn.
4. Quyền được mời luật sư hoặc người bào chữa
Người bị bắt có quyền:
Tự mình mời luật sư
Yêu cầu cơ quan tố tụng chỉ định người bào chữa (nếu thuộc trường hợp bắt buộc)
Gặp luật sư để được tư vấn, bảo vệ quyền lợi hợp pháp
Quyền có luật sư giúp hạn chế nguy cơ ép cung, nhục hình.
5. Quyền được bảo đảm an toàn về thân thể và danh dự
Người bị bắt:
Không bị tra tấn, đánh đập, đe dọa
Không bị xúc phạm danh dự, nhân phẩm
Không bị ép buộc nhận tội
Mọi hành vi xâm phạm thân thể, tinh thần người bị bắt đều bị nghiêm cấm.
6. Quyền được chăm sóc y tế
Trong thời gian bị bắt, người bị bắt có quyền:
Được khám chữa bệnh khi có vấn đề về sức khỏe
Được cấp thuốc và chăm sóc y tế kịp thời
Được ghi nhận tình trạng sức khỏe trong hồ sơ
7. Quyền khiếu nại, tố cáo
Người bị bắt có quyền:
Khiếu nại quyết định bắt giữ trái pháp luật
Tố cáo hành vi vi phạm của người thi hành công vụ
Yêu cầu bồi thường nếu bị bắt giữ oan, sai
Kết luận
Người bị bắt không mất đi các quyền cơ bản
Pháp luật bảo vệ quyền con người ngay cả trong tố tụng hình sự
Hiểu rõ quyền của mình là cách tốt nhất để tự bảo vệ trước rủi ro pháp lý
