Trong đời sống dân sự, di chúc là công cụ pháp lý quan trọng giúp cá nhân chủ động định đoạt tài sản của mình sau khi qua đời. Việc hiểu rõ lập di chúc là gì và thời điểm nên lập di chúc sẽ giúp hạn chế tranh chấp và bảo đảm ý nguyện của người để lại tài sản được thực hiện đúng pháp luật.
1. Lập di chúc là gì?
Lập di chúc là việc cá nhân thể hiện ý chí của mình nhằm chuyển giao tài sản cho người khác sau khi chết. Nội dung di chúc thường bao gồm:
Người được hưởng di sản
Tài sản để lại
Cách phân chia di sản
Nghĩa vụ tài sản nếu có
Di chúc chỉ phát sinh hiệu lực khi người lập di chúc qua đời, và phải đáp ứng đầy đủ điều kiện về năng lực hành vi, ý chí tự nguyện và hình thức theo quy định pháp luật.
2. Các hình thức lập di chúc phổ biến
Di chúc có thể được lập dưới nhiều hình thức, phổ biến gồm:
Di chúc bằng văn bản có công chứng hoặc chứng thực
Di chúc bằng văn bản không công chứng
Di chúc miệng trong trường hợp đặc biệt
Trong đó, di chúc bằng văn bản có công chứng được đánh giá là an toàn pháp lý cao nhất, hạn chế tối đa tranh chấp về sau.
3. Khi nào nên lập di chúc?
Nhiều người cho rằng chỉ khi tuổi cao, sức yếu mới cần lập di chúc. Tuy nhiên, trên thực tế, bạn nên lập di chúc khi:
Có tài sản giá trị lớn như nhà đất, tiền tiết kiệm
Muốn phân chia tài sản rõ ràng, minh bạch
Gia đình có nhiều người thừa kế, dễ phát sinh tranh chấp
Muốn để lại tài sản cho người không thuộc hàng thừa kế theo pháp luật
Sức khỏe không ổn định hoặc thường xuyên đi xa, làm việc nguy hiểm
Việc lập di chúc sớm giúp bạn chủ động và tránh rủi ro pháp lý.
4. Lợi ích của việc lập di chúc
Lập di chúc mang lại nhiều lợi ích như:
Đảm bảo ý chí của người để lại tài sản được tôn trọng
Giảm thiểu tranh chấp thừa kế
Tiết kiệm thời gian, chi phí giải quyết tranh chấp
Bảo vệ quyền lợi của người thừa kế hợp pháp
Trong nhiều trường hợp, việc không có di chúc đã dẫn đến tranh chấp kéo dài giữa các thành viên trong gia đình.
5. Một số lưu ý khi lập di chúc
Khi lập di chúc, cần lưu ý:
Người lập di chúc phải minh mẫn, sáng suốt
Nội dung di chúc không trái pháp luật và đạo đức xã hội
Di chúc nên ghi rõ thông tin tài sản và người thừa kế
Nên công chứng di chúc để đảm bảo giá trị pháp lý
Việc tham khảo ý kiến luật sư trước khi lập di chúc cũng giúp hạn chế sai sót và đảm bảo di chúc có hiệu lực.
