Nhiều cặp đôi chung sống với nhau như vợ chồng nhưng không đăng ký kết hôn. Khi mối quan hệ chấm dứt, câu hỏi thường được đặt ra là: không đăng ký kết hôn thì có được chia tài sản khi chia tay không?
Câu trả lời là: có thể được chia tài sản, nhưng cách chia hoàn toàn khác với vợ chồng hợp pháp.
Không đăng ký kết hôn có được xem là vợ chồng không?
Theo quy định của pháp luật hiện hành, chỉ khi đăng ký kết hôn hợp pháp thì quan hệ vợ chồng mới được công nhận. Việc sống chung, tổ chức đám cưới hay có con chung không làm phát sinh quan hệ hôn nhân nếu không đăng ký kết hôn.
Vì vậy, khi chia tay:
Hai bên không được xem là vợ chồng
Không áp dụng quy định chia tài sản khi ly hôn
Không đăng ký kết hôn có được chia tài sản không?
Pháp luật không cấm việc chia tài sản đối với các cặp đôi không đăng ký kết hôn. Tuy nhiên, tài sản sẽ không được chia theo nguyên tắc tài sản chung của vợ chồng, mà được giải quyết theo quan hệ dân sự.
Cụ thể:
Ai chứng minh được tài sản là của mình thì người đó được sở hữu
Tài sản do hai bên cùng tạo lập trong thời gian chung sống sẽ được xem xét chia theo công sức đóng góp
Nếu không chứng minh được, Tòa án sẽ căn cứ vào chứng cứ, hoàn cảnh thực tế và sự đóng góp của mỗi bên
Trường hợp nào được chia tài sản khi chia tay?
Việc chia tài sản có thể xảy ra trong các trường hợp sau:
Hai bên cùng góp tiền mua nhà, mua đất, mua xe
Cùng kinh doanh, cùng đầu tư tạo ra tài sản chung
Một bên đứng tên tài sản nhưng bên còn lại chứng minh có đóng góp tiền hoặc công sức
Có thỏa thuận bằng văn bản hoặc chứng cứ rõ ràng về việc cùng sở hữu tài sản
Ngược lại, nếu tài sản:
Do một bên tạo lập trước khi chung sống
Được tặng cho riêng, thừa kế riêng
Không có chứng cứ chứng minh sự đóng góp của bên còn lại
→ thì không bị chia khi chia tay.
Khi có tranh chấp tài sản thì giải quyết như thế nào?
Nếu hai bên không tự thỏa thuận được, có quyền khởi kiện ra Tòa án để yêu cầu giải quyết tranh chấp tài sản.
Trong trường hợp này, Tòa án sẽ:
Không giải quyết “ly hôn”
Chỉ xem xét tranh chấp tài sản, nghĩa vụ dân sự
Đánh giá chứng cứ như: giấy tờ mua bán, chuyển khoản, nhân chứng, công sức đóng góp thực tế
Có con chung nhưng không đăng ký kết hôn thì sao?
Việc không đăng ký kết hôn không làm mất quyền của con. Khi chia tay:
Quyền nuôi con vẫn được giải quyết theo lợi ích tốt nhất cho trẻ
Nghĩa vụ cấp dưỡng vẫn được đặt ra nếu một bên không trực tiếp nuôi con
Tuy nhiên, con chung không làm phát sinh quyền chia tài sản như vợ chồng hợp pháp.
Kết luận
Có thể hiểu ngắn gọn như sau:
Không đăng ký kết hôn thì không được áp dụng quy định chia tài sản khi ly hôn
Vẫn có thể được chia tài sản nếu chứng minh được có đóng góp
Tài sản được giải quyết theo quan hệ dân sự, không phải quan hệ hôn nhân
Khi tranh chấp, Tòa án chỉ giải quyết tài sản và con chung, không công nhận quan hệ vợ chồng
Việc hiểu rõ điểm khác biệt này sẽ giúp tránh nhầm lẫn và bảo vệ quyền lợi của mình khi chấm dứt quan hệ chung sống.
