Xóa án tích là vấn đề được nhiều người từng bị kết án quan tâm, bởi nó ảnh hưởng trực tiếp đến nhân thân pháp lý, cơ hội việc làm và các quyền dân sự khác. Vậy khi nào thì được xóa án tích theo luật hình sự Việt Nam, và cần đáp ứng những điều kiện gì?
Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ, dễ áp dụng trong thực tế.
1. Xóa án tích là gì?
Xóa án tích là việc người đã bị kết án được coi như chưa từng bị kết án, nếu đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo quy định của pháp luật hình sự.
Sau khi được xóa án tích, người đó:
Không còn bị coi là có tiền án
Không bị ghi nhận án tích trong lý lịch tư pháp
Được khôi phục đầy đủ quyền, lợi ích hợp pháp theo quy định
2. Các trường hợp được xóa án tích
Theo luật hình sự Việt Nam, người bị kết án có thể được xóa án tích trong các trường hợp sau:
Được xóa án tích đương nhiên
Người bị kết án sẽ được xóa án tích một cách tự động nếu:
Đã chấp hành xong hình phạt chính
Đã chấp hành xong hình phạt bổ sung (nếu có)
Đã thực hiện xong các nghĩa vụ dân sự, bồi thường
Không thực hiện hành vi phạm tội mới trong thời hạn luật định
Trường hợp này không cần làm đơn yêu cầu, nhưng vẫn cần xác nhận khi làm lý lịch tư pháp.
Xóa án tích theo quyết định của Tòa án
Áp dụng đối với:
Người bị kết án về các tội nghiêm trọng hơn
Trường hợp pháp luật yêu cầu phải có quyết định của Tòa án
Người bị kết án phải:
Có đơn đề nghị xóa án tích
Chứng minh đã cải tạo tốt
Chấp hành đầy đủ mọi nghĩa vụ theo bản án
Xóa án tích trong trường hợp đặc biệt
Trong một số trường hợp đặc biệt, người bị kết án:
Có tiến bộ rõ rệt
Lập công
Có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn
có thể được xem xét xóa án tích sớm hơn theo quy định, nhưng phải có quyết định của cơ quan có thẩm quyền.
3. Thời hạn để được xóa án tích là bao lâu?
Thời hạn xóa án tích không tính từ ngày tuyên án, mà được tính từ thời điểm:
Người bị kết án chấp hành xong toàn bộ hình phạt
Và không phạm tội mới trong thời gian luật định
Tùy theo mức độ tội phạm, thời gian chờ xóa án tích có thể là:
Vài năm đối với tội ít nghiêm trọng
Lâu hơn đối với tội nghiêm trọng, rất nghiêm trọng hoặc đặc biệt nghiêm trọng
👉 Trong thời gian này, nếu phạm tội mới thì thời hạn xóa án tích sẽ được tính lại từ đầu.
4. Điều kiện quan trọng để được xóa án tích
Để được xóa án tích, người bị kết án cần đáp ứng đồng thời các điều kiện sau:
Đã chấp hành xong hình phạt chính
Đã hoàn thành hình phạt bổ sung
Đã nộp đủ tiền phạt, án phí, bồi thường thiệt hại
Không thực hiện hành vi phạm tội mới
Chấp hành tốt pháp luật trong thời gian thử thách
Thiếu bất kỳ điều kiện nào, việc xóa án tích có thể bị từ chối hoặc kéo dài thời gian.
5. Xóa án tích có cần làm thủ tục không?
Trường hợp được xóa án tích đương nhiên:
Không cần nộp đơn, nhưng khi xin phiếu lý lịch tư pháp, cơ quan có thẩm quyền sẽ xác nhận tình trạng đã được xóa án tích.
Trường hợp xóa án tích theo quyết định của Tòa án:
Bắt buộc phải làm đơn đề nghị xóa án tích, kèm theo các tài liệu chứng minh đủ điều kiện.
6. Một số lưu ý quan trọng
Chưa được xóa án tích thì vẫn bị coi là có tiền án
Xóa án tích giúp tránh bị coi là tái phạm hoặc tái phạm nguy hiểm
Không phải mọi trường hợp đều được xóa án tích tự động
Nên kiểm tra tình trạng án tích trước khi xin việc hoặc đi nước ngoài
Kết luận
Xóa án tích là quyền lợi quan trọng của người đã chấp hành xong hình phạt, giúp họ tái hòa nhập cộng đồng và ổn định cuộc sống. Tuy nhiên, để được xóa án tích theo luật hình sự, người bị kết án cần đáp ứng đầy đủ điều kiện và chấp hành nghiêm chỉnh pháp luật trong thời gian luật định.
