Tạm giam là biện pháp ngăn chặn nghiêm khắc trong tố tụng hình sự. Khi một người bị tạm giam, câu hỏi được quan tâm nhiều nhất là: bị tạm giam tối đa bao lâu? có thể gia hạn không?
Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ thời hạn tạm giam theo pháp luật Việt Nam, áp dụng cho từng giai đoạn tố tụng và từng loại tội phạm.
1. Tạm giam là gì?
Tạm giam là biện pháp ngăn chặn do Cơ quan điều tra, Viện kiểm sát hoặc Tòa án áp dụng đối với bị can, bị cáo nhằm:
Ngăn chặn việc bỏ trốn
Ngăn chặn tiếp tục phạm tội
Bảo đảm cho việc điều tra, truy tố, xét xử
⚠️ Không phải mọi vụ án đều bị tạm giam, và tạm giam phải tuân thủ chặt chẽ thời hạn luật định.
2. Thời hạn tạm giam trong giai đoạn điều tra
Theo Bộ luật Tố tụng Hình sự, thời hạn tạm giam phụ thuộc vào tính chất của tội phạm:
2.1. Tội phạm ít nghiêm trọng
Thời hạn tạm giam: không quá 2 tháng
Có thể gia hạn 1 lần, tối đa 1 tháng
➡️ Tối đa: 3 tháng
2.2. Tội phạm nghiêm trọng
Thời hạn tạm giam: không quá 3 tháng
Có thể gia hạn 1 lần, tối đa 2 tháng
➡️ Tối đa: 5 tháng
2.3. Tội phạm rất nghiêm trọng
Thời hạn tạm giam: không quá 4 tháng
Có thể gia hạn 2 lần, mỗi lần không quá 2 tháng
➡️ Tối đa: 8 tháng
2.4. Tội phạm đặc biệt nghiêm trọng
Thời hạn tạm giam: không quá 4 tháng
Có thể gia hạn 3 lần, mỗi lần không quá 4 tháng
➡️ Tối đa: 16 tháng
3. Thời hạn tạm giam trong giai đoạn truy tố
Sau khi kết thúc điều tra, hồ sơ được chuyển sang Viện kiểm sát:
Thời hạn tạm giam để truy tố: không quá 20 ngày
Trường hợp phức tạp: có thể gia hạn thêm 10 ngày
➡️ Tối đa: 30 ngày
4. Thời hạn tạm giam trong giai đoạn xét xử
4.1. Chuẩn bị xét xử sơ thẩm
Tội ít nghiêm trọng, nghiêm trọng: không quá 45 ngày
Tội rất nghiêm trọng, đặc biệt nghiêm trọng: không quá 60 ngày
4.2. Chuẩn bị xét xử phúc thẩm
Thời hạn tạm giam: không quá 45 ngày
5. Hết thời hạn tạm giam thì xử lý thế nào?
Khi hết thời hạn tạm giam mà:
Không có quyết định gia hạn hợp pháp
Không chuyển sang biện pháp ngăn chặn khác
➡️ Người bị tạm giam phải được trả tự do ngay.
6. Có thể thay thế tạm giam bằng biện pháp khác không?
Trong một số trường hợp, tạm giam có thể được thay thế bằng:
Bảo lĩnh
Đặt tiền để bảo đảm
Cấm đi khỏi nơi cư trú
👉 Việc áp dụng biện pháp nào phụ thuộc vào mức độ nguy hiểm của hành vi và nhân thân của người bị buộc tội.
7. Kết luận
👉 Thời hạn tạm giam không phải là vô hạn, mà được quy định rất cụ thể theo từng giai đoạn và loại tội phạm. Việc tạm giam quá thời hạn luật định là trái pháp luật.
Nếu người thân bị tạm giam lâu bất thường, nên tham khảo ý kiến luật sư hình sự để kiểm tra tính hợp pháp của quyết định tố tụng.
