Tranh chấp ranh giới đất giữa hàng xóm là tình trạng xảy ra khá phổ biến tại khu dân cư, đặc biệt ở những khu vực sử dụng đất lâu năm, đo đạc thủ công hoặc chuyển nhượng qua nhiều thế hệ. Nếu không được xử lý đúng cách và đúng luật, tranh chấp này dễ dẫn đến mâu thuẫn kéo dài, ảnh hưởng nghiêm trọng đến quan hệ láng giềng.
1. Nguyên nhân thường gặp của tranh chấp ranh giới đất
Tranh chấp ranh giới đất giữa hàng xóm thường xuất phát từ một số nguyên nhân sau:
Mốc giới đất bị mờ, mất hoặc bị dịch chuyển theo thời gian.
Diện tích thực tế khác với diện tích ghi trong giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.
Một bên xây dựng công trình lấn sang phần đất giáp ranh.
Việc mua bán, cho tặng đất trước đây không đo đạc, không xác định ranh giới rõ ràng.
2. Tranh chấp ranh giới đất giữa hàng xóm có bắt buộc hòa giải không?
Theo quy định pháp luật đất đai, tranh chấp đất đai nói chung và tranh chấp ranh giới đất nói riêng phải được hòa giải tại Ủy ban nhân dân cấp xã nơi có đất trước khi đưa ra cơ quan có thẩm quyền khác. Hòa giải là bước bắt buộc nhằm tạo điều kiện cho các bên tự thỏa thuận, hạn chế khiếu kiện kéo dài.
Biên bản hòa giải là căn cứ quan trọng nếu các bên tiếp tục yêu cầu giải quyết bằng con đường hành chính hoặc khởi kiện ra Tòa án.
3. Cách giải quyết tranh chấp ranh giới đất giữa hàng xóm
3.1. Thương lượng, hòa giải trực tiếp
Các bên nên trao đổi trên tinh thần thiện chí, đối chiếu giấy tờ đất, đo đạc lại ranh giới để thống nhất phương án xử lý. Đây là cách tiết kiệm thời gian, chi phí và giữ gìn tình làng nghĩa xóm.
3.2. Hòa giải tại Ủy ban nhân dân cấp xã
Khi thương lượng không đạt kết quả, các bên có thể gửi đơn đề nghị hòa giải. Cơ quan có thẩm quyền sẽ tiến hành xác minh, đo đạc thực địa và tổ chức buổi hòa giải có sự tham gia của các bên liên quan.
3.3. Khởi kiện tại Tòa án
Nếu hòa giải không thành, người có quyền lợi bị xâm phạm có thể khởi kiện tranh chấp ranh giới đất tại Tòa án nhân dân có thẩm quyền. Tòa án sẽ căn cứ vào hồ sơ pháp lý, kết quả đo đạc và thực tế sử dụng đất để ra phán quyết cuối cùng.
4. Lưu ý khi xảy ra tranh chấp ranh giới đất với hàng xóm
Không tự ý tháo dỡ công trình hoặc thay đổi mốc giới khi chưa có kết luận pháp lý.
Thu thập đầy đủ giấy tờ liên quan đến quyền sử dụng đất và quá trình sử dụng đất.
Có thể nhờ luật sư tư vấn để đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp.
Giải quyết tranh chấp ranh giới đất giữa hàng xóm đúng trình tự pháp luật không chỉ bảo vệ quyền sử dụng đất mà còn góp phần duy trì mối quan hệ láng giềng ổn định, lâu dài.
