Sự thật phía sau cánh cổng Trung tâm công tác xã hội Hải Hà
Những ngày cuối năm 2025, dư luận cả nước bàng hoàng trước thông tin một thiếu niên 17 tuổi tử vong chỉ sau hai ngày được đưa vào Trung tâm công tác xã hội Hải Hà (Quảng Ninh). Từ vụ việc này, hàng loạt phụ huynh và học viên cũ đã lên tiếng, phơi bày một thực tế kéo dài nhiều năm: bạo lực thể xác, kiểm soát tinh thần và những hành vi vi phạm pháp luật nghiêm trọng diễn ra có hệ thống bên trong trung tâm.
Nhiều phụ huynh cho biết, họ từng tin tưởng trung tâm qua hình ảnh quảng bá về môi trường kỷ luật, giáo dục và hỗ trợ tâm lý. Tuy nhiên, thực tế hoàn toàn trái ngược. Các học viên bị nhốt phòng, đánh đập, tước quyền liên lạc tự do với gia đình, thậm chí bị quấy rối và xâm hại.
Bạo lực có tổ chức và kiểm soát tinh thần học viên
Theo phản ánh của nhiều nạn nhân, trung tâm duy trì mô hình gọi là “đội tự quản”, trong đó một số học viên được trao quyền trừng phạt, đánh đập các học viên khác dưới danh nghĩa giữ trật tự. Sau mỗi lần bị hành hung, nạn nhân bị buộc viết bản kiểm điểm, tự nhận lỗi để gửi cho gia đình hoặc đăng tải công khai như bằng chứng “giáo dục tiến bộ”.
Không chỉ chịu bạo lực thể xác, học viên còn bị kiểm soát tinh thần nghiêm ngặt. Mọi cuộc gọi về gia đình đều có người giám sát, nội dung phải nói theo kịch bản sẵn có. Người chống đối bị trừng phạt nặng hơn. Nhiều học viên rơi vào trạng thái hoảng loạn, suy kiệt tâm lý, thậm chí có ý định tự tử hoặc bỏ trốn.
Cái chết của thiếu niên 17 tuổi và sự thật bị che giấu
Sau cái chết bất thường của thiếu niên Hải Nam, nhiều học viên cho biết trung tâm đã vội vàng di chuyển hàng chục người đi nơi khác nhằm che giấu dấu vết bị bạo hành. Một số học viên được phát hiện trong tình trạng đa chấn thương, tinh thần rối loạn nặng.
Gia đình nạn nhân và các phụ huynh sau đó đã thu thập bằng chứng, hình ảnh, lời khai để gửi cơ quan điều tra. Những dòng chữ cuối cùng Hải Nam để lại cho gia đình cho thấy tâm trạng tuyệt vọng và sự bất lực của một đứa trẻ trước bạo lực.
Bình luận pháp lý: Trung tâm và cá nhân liên quan có thể chịu trách nhiệm gì?
Từ góc độ pháp luật, các hành vi xảy ra tại Trung tâm công tác xã hội Hải Hà không còn là vi phạm hành chính, mà có dấu hiệu rõ ràng của tội phạm hình sự, cụ thể:
1. Hành vi bạo hành, đánh đập học viên
Việc sử dụng vũ lực gây thương tích, đặc biệt dẫn đến chết người, có thể cấu thành:
Tội cố ý gây thương tích
Tội hành hạ người khác
Trường hợp nghiêm trọng có thể bị xử lý về tội giết người hoặc tội làm chết người do hành vi trái pháp luật
2. Trách nhiệm của người đứng đầu cơ sở
Giám đốc trung tâm bị xác định đã cho phép hoặc dung túng việc sử dụng bạo lực. Đây là dấu hiệu của:
Trách nhiệm hình sự với vai trò chủ mưu, tổ chức
Trách nhiệm quản lý dẫn đến hậu quả đặc biệt nghiêm trọng
Việc “ủy quyền bạo lực” cho học viên tự quản là hoàn toàn trái pháp luật.
3. Xâm phạm quyền trẻ em và quyền con người
Hành vi:
Giam giữ trái phép
Kiểm soát liên lạc
Ngược đãi, xâm hại tinh thần và thể chất
đều vi phạm nghiêm trọng các nguyên tắc bảo vệ trẻ em, quyền bất khả xâm phạm về thân thể và danh dự con người.
Trách nhiệm của cơ quan quản lý nhà nước
Vụ việc cũng đặt ra câu hỏi lớn về:
Công tác cấp phép, kiểm tra các cơ sở xã hội tư nhân
Trách nhiệm giám sát của cơ quan chức năng trong suốt thời gian trung tâm hoạt động
Việc UBND tỉnh Quảng Ninh đình chỉ hoạt động và yêu cầu điều tra toàn diện là cần thiết, nhưng không thể thay thế trách nhiệm xử lý hình sự đối với các cá nhân vi phạm.
Kết luận
Vụ bạo hành tại Trung tâm công tác xã hội Hải Hà là hồi chuông cảnh báo nghiêm trọng về tình trạng núp bóng “giáo dục – trị liệu” để xâm phạm thân thể và nhân phẩm con người. Pháp luật cần được áp dụng nghiêm minh, không chỉ để làm rõ trách nhiệm của những người liên quan, mà còn để ngăn chặn những thảm kịch tương tự trong tương lai.
